KPSS Türkçe Deneme Sınavı 21

İlk cümlede “yarattığı" kelime­ sinin-Ûygürt ölüşünü cümlenin .anla­ mından rahatça çıkarmak mümkün­ dür: "Roman okumanın, kültürü yara­ tacağı yerde, kültürün romanı “ya­ rattığı".. bin gerçektir. İkinci; boşluğa en uygun olan da “kavramak" keli­ mesidir,

"Firö vermek” azalmak, eksil­ mek demektir. Burada kastedilen sürekli başkasını taklit edön, yazar­ ların bir süre sonra edebiyat dünya­ sında tutunahnayacağıdır. Dolayısfy- la her çağda olduğu gibi bugünkü edebiyatta da özgün yazar sayısı az olacaktır.

Parçada Hüseyin Rahmi’nin Cumhuriyet sonrasında pek okun­madığı anlatılmaktadır. Sebep ola­rak da eserlerinde eski hayatın anlatıldığı, Cumhuriyet sonrasında ise bu hayata ilginin pek olmadı­ğı şeklindedir. Numaralanmış cüm­lelerden "V. cümlede” aksine Hüse­yin Rahmi’nin romanlarının gelenek ve folklor yani halk bilimi açısından önemli olduğu, o sebeple de bu sa­hada çalışanların yazarın romanları ile ilgilenebileceği belirtilmiştir.

I. cümlede sonuç: rahatsız ol­ mak, neden: edebiyat dergilerini bir yazı türünün (makale) istila etmesi. II. cümlede sonuç: köşeye sıkışma, neden: edebiyat dergilerinde maka­ le türünün daha çok yer alması. III. cümlede neden: sanata karşı ala­ kasızlığımız, sonuç: bu durum yani makale türünün edebî dergilerde çok yer tutması. IV. cümlede herhangi bîr neden- sonuç ilişkisi yoktur. V. cümlede neden: edebiyat dergile­ rinde edebi eserlerin azalması, so­ nuç: sanat dünyasındaki cansızlık.

V, cümlede "Onun alanından ka- . sıt htkâyecinin alanıdır. Düşüncenin akışına göre "Onun alanı, romanın soluklu ve geniş alanından yoksundur çünkü.” tespitinden sonra "bu yüzden, bu sebeple” diye başlayan bir sonuç cümlesinin gelmesi uygun olacaktır.

8 u parçada Çanakkale Muha- rebeteri sırasında bu harisin olduğu mekânlara yapılan ziyaretler ve öne­ minden bahsedilmektedir. IV cümlede ise Kurtuluş Savaşı sırasında yapılan bir ziyaretten söz edilmektedir. Farklı bir konudan bahsedilen bu cümle dü­ şüncenin akışını bozmaktadır.

"Numaralanmış cümleler an­lamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan beşin­ci olur?" diye sorulduğunda parçanın son cümlesini bulmarmz" istenmektedir. Parçada bir kişinin : mek­tup yazmaya başlaması ancak yaz­dıklarını bir türlü beğenmeyişi an­latılmaktadır. Sebep ise zihnini bir türlü toparlayamamış, düşünceleri­nin suya atılan taşların oluşturduğu halkalar gibi dağılıp gitmesidir. Buna göre anlamlı bütünün son cümlesi I,sıradaki cümle olmalıdır.

Virgül diğer yerlerde eş görevli sözcükler arasına konulmuş iken I numaralı yerde farklı işlevde kullanılmıştır,

II. cümlede "birşeyler" bir şeyler şeklinde ayrı yazılmalı çünkü “şey"e bağlı her şey ayrı yazılır. Dİ. cümlede “yanlız” değil, yalnız olmalı; IV. cümlede "Donkişotluk” özel isim olarak kullanılmayıp gereği yokken kahramanlık gösterme anlamında olduğu için küçük harfle yazılmalı; V. cümlede "şövalye” kelimesi “şöval­ ye" şeklinde yazılmalıdır, I. cümlede herhangi bîr yazım yani ışı yoktur.

Bu parçada, D seçeneğinde id­dia edildiği gibi "'balıklama" sözcü­ğünde fiilden fiil yapım eki yoktur. Aksine “balık” isminden “balıklama" ismi yapılmış yani isimden isim ya­pım eki kullanılmıştır. “Kurbağala­ma" kelimesi de benzer bir yapıya sahiptir.

A seçeneğinde beniz > ben­ zi; B seçeneğinde alın>alnım; C se­ çeneğinde karın > karnı; D seçene­ ğinde yanıl- > yanlış kelimelerinde ünlü düşmesi varken E seçeneğinde­ ki cümlede yer alan kelimelerde ünlü düşmesi olayı yoktur.

A seçeneğinde verilen “Odayı biraz havalandıralım, oldukça kötü kokuyor dedi,” ifadesinde kokmak fiilini nitelediği içîn zarftır. B seçeneğinde verilen “Ülkenin kötü yönetildiğini düşünen halk seçimleri bekliyordu.” ifâdesinde yönetmek fii­lini nitelediği İçin zarftır. C seçeneğinde verilen "Kimseye kar­şı kötü düşünmüyor, herkese iyilik yapmaya çalışıyordu." ifadesinde dü­şünmek fiilini nitelediği için zarftır. D seçeneğinde verilen “Bugünkü harcamalarına bakmamak lazım, vaktiyle kötü günleri de oldu,” ifade­sinde gün ismini nitelediği için sıfattır. E seçeneğinde verilen “Ekonomide kötü giden bir şeyler yok mu diye so­ranlar da vardı." ifadesinde gitmek fiilini nitelediği için zarftır.

Bilindiği gibi İsim tamlaması tamlayan ve tamlanan şeklinde iki unsurdan oluştur. C seçeneğinde yer alan cümlede­ki “Yakında fiyatlar bir havli artacak haberi.” ifadesi belirtisiz isim tamlamasidır. Bu tamlamanın altı çizili kelimelerden oluşan tamlayan unsu­ru “Yakında fiyatlar bir hayli artacak” şeklinde cümle biçiminde kurulmuştur. Bu cümlede ‘'artacak", yüklem; “artacak olan ne?” sorusunun cevabı “fiyatlar” , özne; yükleme sorulan “ne zaman” sorusunun cevabı olan “ya­kında" sözcüğü zarf tümleci; “ne ka­dar artacak“ sorusunun cevabı olan “bir hayli'1 ifadesi; de yine zarf tümle­cidir. Diğer cümlelerde unsurlarından bîri bu şekilde cümle biçiminde olan bir isim tamlamâsı yoktur.

A seçeneğinde verilen ‘Yarın Ankara'ya gideceğinden akşamdan valizini hazırladı.'' ifadesi sebep an­lamındadır. B seçeneğinde verilen “Yol yapım çalışmalarından dolayı sokakta bü­yük bir gürültü vardı.” ifadesi sebep anlamındadır. C seçeneğinde verilen “Üniversiteyi kazandığını öğrenince sevinçten havalara uçtu.” ifadesi sebep anla­mındadır. D seçeneğinde verilen “Artık, lise­deki arkadaşlarından ayrılma vak­ E ti gelmişti,” ifadesinde sebep anla­mı yoktur! E seçeneğinde verileri . “Kayıt günü­ nü iple çektiğinden günlerdir âdeta uyku uyumuyordu.” ifâdesi sebep anlamındadır..

'iyelik eki” isim tamlamalarında tamlananın aldığı ve aitlik bildiren bir ektir. “Ali’nin kalemi” örneğinde “nm” ilgi eki, altı çizili “l” de iyelik ekidir. I numaralı cümlede verilen “Üniver­siteye adım atacak olmanın telaşı içindeydi.'' İfadesinden iyelik eki çı­karsa anlam bozulur. II numaralı cümlede verilen “Kaydını yaptırdığı İçin annesi de çok sevin­mişti.” ifadesinden iyelik eki çıkarsa anlam bozulur. III numaralı cümlede verilen “ilk za­manlar sınıfta kendisini çok yal­nız hissetti.'' ifadesinden ek çıkarsa "kendini” şeklinde yazıldığında da anlam bozulmuyor. IV numaralı cümlede verilen “Ancak birkaç hafta içinde yeni arkadaşları oldu.” ifadesinden iyelik eki çıkarsa anlam bozulur. V numaralı cümlede verilen “Dersle­ri dikkatle dinliyor ve hocalarının anlattıklarımı not alıyordu ” ifadesinden iyelik eki çıkarsa anlam bozulur.).

Bu parçaya göre şiir okumakla ilgili olarak “şiir okumanın insan bi­lincinin yerinde olmasını ve geliş­mesini sağladığı” yönünde bir yargı­ya ulaşılamaz. Aksine, parçada şiir okumanın insanın bilincini değiştiren faktörlerden biri olduğu vurgulan­mıştır. Zaten parçada “bilincin yerin­de olması” gibi birşeyden de hiç söz edilmemiştir.

Parçanın sonunda yer alan "Ancak bu durum böyle kalmamış­tır." ifadesi, bundan sonra düşünce­nin akışına göre bir değişimden söz edileceğini haber vermektedir. Buna göre akışa en uygun cümle “Zaman ve mekân karşısındaki bu tavır ça­ğımız romanında değişmeye başlamıştır." şeklinde olmalıdır.

Bu parçaya göre, edebiyat ese­rinin insana haz vermesi ondaki sade­ce üslup ve şekil başarısına bağlana­maz. O sebeple aksini düşünmek yani bir “Edebiyat eserinin kıymeti yalnızca biçim ve üslup başarısından gelir.’’ de­mek yanlış bir anlayıştır.

Parçada da belirtildiği üze­re Makber mukaddimesi, Abdülhak Hamid’in yeni bir şiir anlayışını orta­ya koyduğu bir metindir. Hâmid’in bu eserde kaleme aldığı şiir görüşü ve şi­iri, edebiyat tarihimizde önemli bir ba­samak olmuş, şiirimizin gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır. Dolayısıyla, parçaya göre 'Yeni bir şiir anlayışinı dile getiren eser yazmış olması' Abdülhak Hâmid’in edebiyat tarihimizde­ ki önemini göstermektedir.

Bu parçaya göre makber mu­kaddimesi edebiyat tarihimiz açı­şından önemli olmakla beraber, bu­radaki görüşler zamanımıza kadar süren sakat bir akımı da beslemiş­tir. Dolayısıyla parçadaki son cümle­den hareketle “Makber mukaddimesinin şairleri hep olumlu yönde besleyen bir metin” olduğu söylenemez.

Parçayı bir bütün hâlinde göz önüne, aldığımızda metinde “Gerçek­ liğin ne olduğu ve beynimizde nasıl meydana geldiği” anlatılmaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili “1. cümlede gerçek­ liğin işlenmesi ve depolanmasın­ dan bahsedilmiştir" demek yanlıştır. Çünkü l. cümlede gerçekliğin işlen­ mesinden değil, "gerçekliğe dönü­ şen bilgrnin işlenmesinden ve de­ polanmasından bahsedilmiştir.

23, Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden IV. cümlede beynin ça­ lışma sisteminin bilgisayarınkinden farklılığı şöyle ifâde edilmiştir: “Beyin, gerçekten de bir bilgi işlemcidir fakat aynı zamanda da bilgisayarlarla pay­ laşamayacağı başka özelliklere sa­ hip olup zihnin çalışma tarzı, bir bilgi­ sayarı işleyişi ile kıyaslanamayacak kadar karmaşıktır.”

Bu parçada II. Dünya Savaşı sırasında Fransız sanatçılarının; ülkelerinin kurtuluşu için hem silahla hem de ka­lemleriyle mücadele ettikleri anlatılmaktadır. Bu bağlamda sayaş sırasında bireysel farklı görüşleri bir kenara bıra­kıp Canlarım dişlerine takarak var güçleri ile mücadele eden sanatçıların kılıçlar kınına girince yani savaş sona erdikten sonra ise farklı görüşlere yönelmelerinin doğal olduğu belirtilmektedir.

Bu parçanın son cümlesinde “kurtuluş hareketine katılan kalemlerin” kılıçlar kınına girince “değişik yaratılışla­ra, görüşlere göre düzenli hayata dönmelerinden daha do­ğal bir şey. olamazdı” denilerek savaş sırasında bir kenara bıraktıkları bireysel farklılık ve görüşlerine döndükleri ifade edilmiştir. Dolayısıyla bu parçadan “Fransız yazarlar, anla­yışlarını doğal olarak savaş sonrasında da sürdürmüşler­dir." şeklinde kesin bir yargıya ulaşılamaz.

Bu parçaya göre savaş sırasında yazarlar, Fransa’nın kurtuluşuna kendini vermiş ve düşmana karşı direnme fik­rini işleyen, birlikte yaşanmış acıları dile getiren yani savaş atmosferine bağımlı bir edebiyat vücuda getirmişlerdir. Do­layısıyla parçaya göre savaş sırasında edebiyatın, bağım­sız çizgisini sürmesinden değil aksine bağımlı oluşundan bahsedilebilir.

Toplamda üç Hukuk, dört iktisat bölümü tercihi olduğu için Alp ve Berrin aynı bölümü tercih edemezler.

Alp, Hukuk bölümünü tercih etmek zorundadır. Soruda verilen en son öncülden dolayı Selçuk Üniversitesini tercih edemez.

Soruda verilen en son öncülden dolayı, Alp, Selçuk üniversitesini tercih edemez.