KPSS Online Gelişim ve Öğrenme Testi Çöz (Çözümlü)

Çocuğuna elbise almak için mağazaya giden bir anneye satış elemanı, uygun elbiseyi göstermek için “Çocuğunuz kaç yaşında?” diye sormuştur. Satış elemanı anneye bu soruyu sormakla “yaş” kavramından aşağıdakilerden hangisini kast etmiş olabilir?

Birçok gelişim kuramcısı gibi Erikson da gelişim sürecini yaş sırasına göre açıklamaktadır. Örneğin; 0 - 1,5 yaş temel güvene karşı güvensizlik, 1,5 - 3 yaş özerkliğe karşı şüphe ve utanç, 3 - 6 yaş ise girişimciliğe karşı suçluluk duygusu evresidir. Buna göre gelişimsel süreci ve olayları yaş seyrine göre açıklayan bilim adamlarının aşağıdakilerden hangisini kesinlikle dikkate aldıkları söylenebilir?

2. VE 3. SORULARI AŞAĞIDAKİ PARAGRAFA GÖRE CEVAPLAYINIZ. Cinsiyet rolü, bir kültürde belli bir cinsiyet için kabul edilen ve geçerli sayılan davranış biçimleridir. Diğer bir deyişle, bir bireyin kendi cinsiyet kimliğiyle bağdaşan ve bu kimliğini ifade etmeye yarayan davranış biçimleridir. Cinsiyet rolü kavramı, kadınlarla erkekler arasındaki bireysel farklılıkların, kadınların ve erkeklerin biyolojik olarak birbirlerinden farklı oluşların sonucu olarak ortaya çıkmıştır. . Cinsiyet rolü üzerinde bilimsel bir araştırma yapmak isteyen bir araştırmacı için aşağıdakilerden hangisi kanıtlanabilir bir hipotez (denence) olamaz?

Araştırmacı cinsiyet rolüne ilişkin kadın ve erkeklerin farklı kişilik özelliklerinin olduğunu delil ve ispatlar kullanarak savunmaya ve açıklamaya çalışırsa aşağıdaki süreçlerden hangisini kullanmış olur?

İnsanlar arasında sayılamayacak kadar çok yönden farklar olduğu ve her insanın çok çeşitli yeteneklere farklı düzeylerde sahip olduğu, insanlığın var oluşundan beri bilinen bir gerçektir. Bir kimsenin neleri, ne derecede ve hangi yöntemlerle öğrenebileceğini, öncelikle onun doğasından kaynaklanan bireysel özellikleri belirlemektedir. İşte insanların sahip oldukları özellikler, onların gelecekte neler yapabileceklerini veya ne olabilecekleri konusunda bizlere fikir vermektedir. İnsanların doğuştan getirdikleri özelliklerin farklı olması ve bu özelliklerin onların gelecekte neler yapabilecekleri konusunda bize fikir vermesi aşağıdaki gelişim ilkelerinden hangisi ile daha çok ilişkilidir?

Çocuklar belirli bir süre etrafında gördükleri her türlü nesneyi ağzına götürme davranışı sergilerler. Birçok deneme yanılma davranışı sergilemelerine rağmen, bu davranışlarından uzunca bir süre vazgeçmezler. Her gördüğü nesnenin ağza alınmayacağını öğrenen bir çocuğun Piaget’in bilişsel gelişim kuramına göre aşağıdaki süreçlerden hangisini gerçekleştirdiği söylenebilir?

Bir nesneyi uzağa bir battaniyenin üzerine koyduğumuzda, çocuk battaniyeye ulaşabilmekte fakat nesneye ulaşamamaktadır. Bazı çocuklar nesneye ulaşma çabası içerisine girerler ancak kısa sürede vazgeçerler. Yaşça biraz daha büyük olan bebekler ise doğrudan nesneye ulaşamadıklarını gördüklerinde farklı yollara başvururlar. Örneğin, battaniyeyi çekerek nesneye ulaşabileceklerini keşfederler. Duyusal motor dönemde bulunan bir bebeğin bu şekilde istediği nesneye ulaşması aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?

Aşağıdakilerden hangisi yedi yaşındaki çocukların beş yaşındaki çocuklara kıyasla arkadaşları ile iyi geçinme, onların istek ve ihtiyaçlarını dikkate alma, okul kurallarına kolay uyum sağlamalarını kolaylaştıran temel bir faktör olarak gösterilebilir?

Sıklıkla yalan söyleyen Ceyhun Bey kendisi dışındaki diğer insanları sahtekar ve düzenbaz olarak görmektedir. İnsanlarla işine nasıl gelirse o şekilde ilişki kurmaktadır. Psikoanalitik yaklaşıma göre Ceyhun Bey’in davranışı değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Eşref Bey ayın on beşinde ev kredisini nasıl ödeyeceğini düşünürken, aklına samimi arkadaşı olan Selim Bey’den borç istemek gelir ve ondan borç ister. Selim Bey bir hesap-kitap yapması gerektiğini eğer olursa verebileceğini söyler. Aslında Selim Bey’in parası vardır ve arkadaşına yardım etmeyi düşünmektedir. Ancak eşinden çekindiği ve onun isteği dışında hareket etmek istemediği için Eşref Bey’e böyle bir cevap verir. Eve gelir eşine konuyu açar, eşi şiddetle karşı çıkar. Borç para verip vermeme konusunda karar vermeye çalışır. Tam da bu düşüncelerle boğuşurken “borç para verirsem, en samimi arkadaşım sıkıntıdan kurtulmuş olacak, para verir, geri alamazsam hanımın çenesinden kurtulamam. Borç para verdiğimde yaşayacağım sıkıntı, vermediğim de yaşayacağım sıkıntıdan daha fazla olacak” diyerek borç para vermekten vazgeçer. Selim Bey’in arkadaşına borç para vermek istememesinin gerekçesi düşünüldüğünde, Kohlberg’in ahlaki gelişim kuramının hangi evresi ile daha fazla uyumluluk gösterdiği söylenebilir?

Bağlanma stili yaşamın geri kalanında yaşanan insan ilişkilerini etkilemektedir. Bağlanma kuramına göre güvenli bağlanma stiline sahip olmayan bireylerin Erikson’un psiko-sosyal gelişim dönemlerinden hangisini daha sorunlu geçirmeleri beklenir?

. Bazı düşünürler, önyargılarını pekiştirmek yolunda uyduruk bilimler yanı sıra, psikoloji gibi ağırbaşlı bilimlerden yararlanmaktan, psikolojinin bulgularını önyargıları yönünde yorumlamaktan geri durmamışlardır. Örneğin; Almanya’da geliştirilen algılama hızı testleri R.M. Bache tarafından, 12 beyaz, 11 Kızılderili, 11 Zenciye uygulanıp, ırkların algılama güçlerinin karşılaştırılması amacıyla kullanıldı. Alınan sonuçlar, Kızılderililerin algılamada ve de uyarıcılara tepki göstermede en hızlı, beyazların en ağır olduklarını gösteriyordu. Ancak bu sonuçlar, akıl almayacak biçimde, beyazların daha akıllı olduklarını gösterdiği biçiminde yorumlandı. Yine, B.R. Stetson, 1897 yılında 500 beyaz 500 zenci çocuğunu bellek (hafıza) testlerinden geçirdi. Zencilerin biraz daha yüksek derece tutturmaları, teste alınan zenci çocuklarının yaşlarının beyazlarınkinden biraz daha yüksek olduğu ile açıklandı. Beyazların çocuklarına uygulanan zekâ testlerinin birinde, banka yöneticisi, avukat, yargıç, profesör çocuklarının, işçi çocuklarından yüksek derecede puan aldıkları görülmüştür. Böyle bir sonucu önyargılarını pekiştirmek amacıyla kullanmak isteyen bir düşünürün, banka yöneticisi, avukat, yargıç, profesör çocuklarının, işçi çocuklarından yüksek derecede puan almalarını aşağıdakilerden hangisi ile açıklama ihtimali en yüksektir?

Arkadaşlarının ısrarına dayanamayarak ilk kez halı saha maçına giden Cem, maçta aldığı bir darbe sonucunda ayağından sakatlanır ve o günden sonra bir daha halı saha maçlarına gitmez. Cem’in bir daha halı saha maçlarına gitmemesi, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Yeni yıkadığı çamaşırları kurutmak için balkona asmaya karar veren Aylin Hanım, balkon demirleri arasına gerdiği çamaşır ipinin elini kestiği an, acıdan kaskatı kesilir. Bu olaydan sonra çamaşır ipini her görüşünde içini garip bir korkunun kapladığını fark eder. Bu parçaya dayanarak, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Aşağıdaki örneklerin hangisinde, altı çizili ifade koşulsuz tepkidir?

Rescorla’nın “habercilik” konusunda yaptığı çalışmalar, tepkisel koşullanmanın daha önce doğru olarak kabul edilen hangi ilkesinin aslında doğru olmayabileceğini göstermiştir?

Aşağıdakilerin hangisinde davranışta görülen değişme, edimsel koşullanmanın sonucudur?

“Aşağı tükürsem sakal, yukarı tükürsem bıyık” atasözü, tepkisel koşullanmayla ilgili aşağıdaki süreçlerden hangisine bir örnek olabilir?

19. VE 20. SORULARI AŞAĞIDAKİ PARÇAYA GÖRE CEVAPLAYINIZ. Bülent Öğretmen öğrenme psikolojisi dersinin genel tekrarını yaparken “Çalışmanın ardından geçen süre ile bilginin hatırda kalma oranı arasında bir ilişki bulunmaktadır. Ancak bu sabit bir ilişki değildir. Duruma göre değişir.” der. Daha sonra öğrencilerine “Bir köpeğin salya salgılaması koşullu mu yoksa koşulsuz bir tepki midir?” sorusunu yöneltir. Birçok öğrencisinden “Koşulsuz tepkidir.” cevabını alınca, “Tepkisel koşullanma sürecine ilişkin çok önemli bir durumu gözden kaçırıyorsunuz, tekrar düşünün.” demiştir. Bülent Öğretmen’in çalışmanın ardından geçen süre ile bilginin hatırda kalma oranı arasındaki ilişkiyi öğrenmeyle ilgili aşağıdaki etkenlerden özellikle hangisine dayandırması beklenir?

Bülent Öğretmenin, öğrencilerine tepkisel koşullanma sürecine ilişkin çok önemli bir durumu gözden kaçırdıklarını söyleyerek tekrar düşünmelerini istemesi, aşağıdakilerden hangisinin önemini vurgulamaya dönüktür?

İngilizce dersinde, öğrencilerinden o gün öğrendikleri kelimeleri içeren bir hikâye yazmalarını isteyen öğretmen, öğrenme ilgili aşağıdaki etkenlerden hangisini kullanmaktadır?

Melehat Hanım, pazardan dönüşte elindeki torbaları alıp evine kadar götüren Semih’e çikolata verir. Bu olaydan sonra, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi halinde “sönme” durumu örneklendirilmiş olur?

Ders esnasında öğretmeni tarafından azarlanan ve o günden sonra öğretmeninden korkmaya başlayan Cihan, birkaç kez öğretmenini okulun kantin görevlisiyle birlikte gördükten sonra, öğretmeni yanında olmasa bile kantin görevlisini görünce de korkmaya başlamıştır. Cihan’ın yaşadığı bu durum, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tam olarak açıklanabilir?

Van’da göreve yeni başlayan Sevinç Öğretmen, lokalde öğretmen arkadaşlarıyla buluşup sohbet ettiği sırada depreme yakalanır ve 36 saat enkaz altında kalır. Sevinç Öğretmen enkaz altından çıkarıldıktan sonra, hemen memleketi İzmir’e döner. Evinde otururken dışarıdan hızla geçen bir kamyonun evde oluşturduğu ufak bir titreşimde bile deprem oluyormuş gibi hissetmeye başlar. Sevinç Öğretmen’de oluşan bu davranış değişikliği, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Ceza, öğretmenle öğrenci arasındaki iletişimi olumsuz etkiler. Ceza, öğrencide stres tepkileri oluşturacağı için, öğretmenle olumsuz duyguların eşleşmesine ve öğretmenin sevilmemesine neden olabilir. Cezaya ilişkin düşünceleri bu şekilde açıklayan bir uzman, aşağıdaki öğrenme yollarından hangisinin önemini vurgulamaktadır?

Yaya geçidini kullanarak karşıdan karşıya geçen Ayla, duyduğu korna sesinin ardından bir arabanın kendisine çarpmasıyla birlikte ciddi şekilde yaralanmıştır. Bu olaydan sonra ne zaman bir korna sesi duysa korkmaya başlayan Ayla, ilerleyen süreçte benzer bir durumla karşılaşmadığı için korna sesinden korkmamaya başlamıştır. Bir gün yine yaya geçidini kullanarak karşıdan karşıya geçerken duyduğu korna sesinin ardından bir arabanını kendisine çarpmasıyla birlikte korna seslerinden tekrar korkmaya başlamıştır. Ayla’nın kazada yaralanması, korna sesinden korkmaya başlaması, bu korkunun zamanla ortadan kalkması ve yaşadığı olayın ardından tekrar korkmaya başlamasını açıklayan kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Sınıf rehber öğretmeni Nuray Hanım, öğrencilerine şu tavsiyelerde bulunmaktadır: “Sınava hazırlanırken bir gün içerisinde 10 saat çalışmak yerine, bir hafta boyunca her gün 1 – 2’şer saat çalışın. Çalışmanızı yürütürken bilgileri mümkün olan en basit parçalara ayırın ve basitten karmaşığa doğru ilerleyin. Çalışmanızı ilerletirken bol alıştırma yapın, hatta mümkünse bir arkadaşınızdan size konuyla ilgili sorular yöneltmesini isteyin. Bu süreçte, önemli gördüğünüz bölümlerin üzerini fosforlu bir kalemle çizin.” Öğretmenin bu tavsiyeleri, öğrenmeyi etkileyen faktör – ilkeler göz önüne alınarak incelendiğinde, I. Parçalara bölerek ya da bütün halinde öğrenme II. Algısal ayırt edilebilirlik III. Küçük adımlar IV. Etkin katılım yukarıdaki öğelerden hangilerine vurgu yapılmadığı görülmektedir?

Aşağıdakilerden hangisi öğrenilmiş bir davranış değildir?

Kazı çalışması nedeniyle kullandığı kestirme yol yerine uzun yoldan evine ulaşan bir kişi, kazı çalışması bitince kestirme yol açık olduğu halde uzun yolu kullanmaya devam ettiğini fark eder. Bu kişinin davranışı, aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?

Aşağıdaki uygulamalardan hangisi Premack İlkesi’nin doğru kullanımını örneklendirmektedir?

Apartmanlara merdiven temizliğine giden Ayşe Hanım, merdivenlerini yıkadığı bir apartmanın, merdiven altı boşluğunun da pis olduğunu görünce orayı da temizler. Apartman yöneticisi Faruk Bey, Ayşe Hanım’a bu davranışından ötürü ek ödeme yapar. Ayşe Hanım bu sayede temizliğe gittiği apartmanlarda merdiven altı boşluklarını da temizleyerek ek ücret kazanabileceğini öğrenir. Bunun üzerine temizliğe gittiği diğer apartmanlarda da merdiven altındaki boşlukları temizlemeye başlar. Diğer apartmanların yöneticilerinden bazıları da Ayşe Hanım’a ek ücret vermiştir. Yukarıdaki parçada Ayşe Hanım’ın ek ücret kazanabileceğini öğrenmesi, diğer apartmanların da merdiven boşluklarını temizlemesi ve bazı apartman yöneticilerinin ek ödeme yapması, sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileriyle açıklanabilir?

Arabanın anahtarlarını nereye koyduğunu hatırlayamayan Murat, anahtarları bulmak için evin altını üstüne getirmiştir. Murat’ın anahtarların yerini bulmak için kullandığı öğrenme yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Evde annesine karşı isteklerini ağlayarak yaptırabilen bir çocuk, babaannesinden kaldığı günlerde de isteklerini yaptırabilmek için ağlayacaktır (I). Babaannesi, torununun bu davranışlarını görmezden geldiğinde ise çocuğun zamanla annesine karşı ağlama sıklığında artış gözlenecek, babaannesine karşı ise bu olumsuz davranış ortadan kalkacaktır (II). Yukarıdaki parçada I ve II ile numaralandırılmış cümleler, sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde belirtilenler ile açıklanabilir?

Murat, bayram sabahı mahalleden arkadaşlarıyla buluşur ve kapların zillerine basıp kaçarak bunu kendilerine bir oyun haline getirirler. Zillerine basıp kaçmak üzere gittikleri bir apartmanda, apartmanın kapıcısı Murat’ın arkadaşını yakalar ve suratına sert bir tokat patlatır. Bu olaydan sonra Murat bir daha kapıların zillerine basıp kaçma gibi bir davranışta bulunmaz. Murat’ta gözlenen bu davranış değişikliği, aşağıdakilerden hangisiyle daha iyi açıklanabilir?

Öğrencilerine doğru cevapladıkları her soru için bir artı veren ve topladıkları artı sayısına göre farklı şekillerde ödüllendirme yapan bir öğretmenin uyguladığı pekiştirme tarifesi aşağıdakilerden hangisidir?

Melek Öğretmen, öğrencisinden ders esnasında sıraların arasında dolaşmamasını, dersi dinlemesini ister. Öğrencisi ise bu uyarıya karşın sıraların arasında dolaşmaya devam eder. Melek Öğretmen birkaç kez daha öğrencisini uyarsa da, öğrencisi bu uyarılara da aldırış etmez. Bunun üzerine öğrencisine “Eğer ders esnasında sıraların arasında dolaşmaya devam edersen, bu durumu babanla görüşeceğim.” diyen Melek Öğretmen, öğrencisinin hemen sırasına oturduğunu ve dersi dinlemeye başladığını görür. Yukarıdaki örnekte öğretmenin uyguladığı davranışın öğrencisi üzerinde etkisi ve bu davranışın benzer durumlarda uygulanma olasılığı, edimsel koşullanma ilkeleri açısından aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla belirtilmiştir?

Murat Öğretmen öğrencilerine her hafta üç ödev vermekte ve öğrencilerinin yaptığı her ödev için bir artı vermektedir. Bir hafta içerisinde iki kez üst üste ödevini yapmayan öğrencilerinden ise verdiği bir artıyı geri almaktadır. Bir ay içerisinde 6 artı toplayan öğrencilerine sulu boya seti, 8 artı toplayan öğrencilerine sulu boya seti ve kalem, 10 artı toplayan öğrencilerine ise güzel yazı seti hediye etmektedir. Ayrıca bir öğrencinin ay sonunda 10 artıdan daha fazla artısı varsa, fazladan her artısı için bir de çikolata vermektedir. Öğrencilerinden Burak, üçüncü haftanın sonunda topladığı sekiz artıyı öğretmene götürmüş ve sulu boya seti ile kalemini istemiştir. Öğretmeni ise sekiz artıyı toplasa bile hediyesini alabilmek içi ayın sonunu beklemesi gerektiğini, üstelik geriye kalan bir haftalık sürede birkaç artı daha toplayabileceğini söylemiştir. Bir süre sonra sınıftaki tüm öğrencilerin ödevlerini düzenli olarak yapmaya başladıkları gözlenmiştir. Murat Öğretmen’in bu uygulamasıyla ilgili olarak, I. Üst üste iki kez ödevini yapmayan öğrencilerden bir artıyı geri alması ikinci tip cezadır. II. Ödevlerini yapan öğrencilere artı vermesi olumlu pekiştirmedir. III. Üçüncü haftanın sonunda sekiz artı toplayan öğrencisine hediyesini alabilmesi için ayın sonunu beklemesi gerektiğini söylemesi katışık (birleşik) pekiştirme tarifesi uyguladığını göstermektedir. değerlendirmelerinden hangilerine ulaşılabilir?

Oğlunun düzenli biri olmasını isteyen bir anne, yatağını düzelttiği her sefer için oğluna çok sevdiği şekerlerden vermeye başlar. Oğlunun her gün yatağını düzeltmeye başladığını gören anne her seferinde bir şeker vermek yerine bazen iki, bazen üç, bazen de dört kez yatağını düzeltince şeker vermeye devam etmiştir. Annenin başlangıçta oğluna yatağını düzelttiği her sefer için şeker verirken, daha sonra bazen iki, bazen üç bazense dört kez yatağını düzeltince şeker vermeye başlamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki örneklerin hangisinde davranış “ayırt edici uyarıcı” tarafından kontrol edilmektedir?

Sevgi Öğretmen, öğrencilerinin bir ders süresi boyunca sessizce bireysel etkinlik yapmalarını istemektedir. Sevgi Öğretmen, öğrencilerinin bu şekilde davranmaları için onları pekiştirmesi gerektiğini, ancak pekiştirebilmesi için de öğrencilerinin istenen davranışı en az bir kez yapmaları gerektiğinin farkındadır. Sevgi Öğretmen’in amacına ulaşabilmesi için aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanması gerekir?

Yapılan bir deneyde, bir grup çocuğa “Bobo doll” adı verilen şişme oyuncağa bağıran, onu tekmeleyen bir yetişkin izletilir. Daha sona filmi izleyen çocuklar, teker teker oyuncakla dolu bir odaya alınırlar. Çocuklar oyun oynarken, bir yetişkin odaya girer ve bu oyuncaklarla artık başka bir çocuğun oynayacağını söyler. Çocuklar açısından oldukça ilgi çekici olan bu odadan, hayal kırıklığı içerisinde ayrılan çocuk, içerisinde çok daha az oyuncağın bulunduğu farklı bir odaya alınır. Bu odada, çocukların izlediği filmde yer alan “Bobo doll” oyuncağı da bulunmaktadır. Çocukların yeni alındığı odada özellikle “Bobo doll” ile oynadığı ve ona saldırgan davranışlarda bulunduğu gözlenmiştir. Yapılan deneye dayanarak, I. Film izletilen çocukların “Bobo doll” a saldırgan davranışlarda bulunması sosyal öğrenme ile gerçekleşmiştir. II. Gözlenen davranışın taklit edilmesi için pekiştirilmesi gerekir. III. Gözlenen davranışın cezayla sonuçlanmaması, davranışın taklit edilmesinde “çekinmeme etkisi” meydana getirebilir. değerlendirmelerinden hangilerine ulaşılabilir?

Evinin önünde oynayan çocuklara, ara sıra şeker veren Dinçer Bey, çocukların sayısının giderek artması ve çok gürültü yapmaya baş-lamaları üzerine rahatsız olmuş ve bu durumu önlemek için de kendine bir köpek almıştır. Çocuklar her geldiğinde köpeğin havlama sesinden ürkerek evin önünden uzaklaşmış ve bir süre sonra oraya gitmemeye başlamışlardır. Bu olayda yer alan, I. Dinçer Bey’in evin önünde oynayan çocuklara ara sıra şeker vermesi, II. Çocuklar açısından köpeğin havlaması, III. Çocukların bir süre sonra Dinçer Bey’in evinin önüne gitmemeye başlamaları, durumları, sırasıyla aşağıdakileri hangisinde doğru şekilde belirtilmiştir?  

Eğitim her engeli aşar. Ancak öğrenciler eğitime ulaşırken bazı engeller yaşar. Bu engelleri öğrenciler _______ yardımıyla aşar. Yukarıdaki parçada boş bırakılan bölüme gelebilecek en uygun kavram hangisidir?